Boekpresentatie

Hoezo GAS en REM in de sport?

Topsport draait om resultaat. De belangen zijn vaak groot. Persoonlijk belang, bijvoorbeeld een sporter die vijftien jaar lang heeft toegewerkt naar dat ene moment bij de Olympische Spelen. Teambelang, zoals ‘we willen niet degraderen’ of we kunnen ‘kampioen’ worden. Door het boek ‘GAS en REM in de sport’ krijgen sporters en hun omgeving (coach, ouders, scheidsrechter) inzicht in wat zij zelf kunnen doen op het moment dat het spannend wordt of als de frustratie toeslaat. Dit vraagt net als de fysieke voorbereiding een tijdsinvestering, waar je aan het begin van het seizoen mee moet beginnen.

Het boek GAS en REM in de sport gaat over de invloed van emoties en gedachten op prestatiegedrag. Wat kunnen sporters doen om het beste uit zichzelf te halen? Hoe stuur je als coach bij? Topsporters, talenten, (bonds)coaches, ouders en scheidsrechters vanuit verschillende sporten vertellen wat zij denken en voelen bij wedstrijden. Aan hun ervaringen koppelt Daniëlle inzichten uit de sportpsychologie.

Als coach wil je jouw sporters een goed gevoel meegeven voor de wedstrijd. Hoe je dat doet is best lastig, want sporters verschillen. Gedachten van de sporter als: ‘Het moet goed gaan’ of ‘als ik maar geen fout maak’, kunnen een onzeker en nerveus gevoel opleveren. “Coachen is maatwerk”, zegt bondscoach en topkarateka Geoffrey Berens hierover. Een rustige sporter vraagt een andere oppepper, dan een hele drukke. De ene sporter heeft eerder de voorkeur om te reageren vanuit emotie, gevoel en actie (GAS) en de ander vanuit ratio, denken, controle (REM).

‘Het moet nu’ of ‘als dit maar goed gaat’ kan in het lichaam fysieke reacties te weeg brengen, zoals verhoogde spierspanning, een snellere hartslag of ademhaling. Dat is op zich geen probleem, want dit brengt de sporter in gereedheid om te presteren. Tenzij hij doorschiet in te veel GAS, waarbij er te veel opwinding ontstaat en hij overgevoelig wordt. De sporter laat dan eerder onbesuisde acties zien of gaat bijvoorbeeld te keer tegen de scheidsrechter. Bij te veel REM maakt de sporter zich zorgen en wordt stiller. Hij gedraagt zich eerder voorzichtig en handelt veilig. Het tempo is eruit. Je ziet dan dat de sporter meer fouten gaat maken. Dit komt doordat zowel bij te veel GAS, als bij te veel REM het ritme, de timing en de waarneming wordt verstoord, wat dus het prestatieniveau negatief kan beïnvloeden.

Door mentale praktische oefeningen train je het brein van de sporters en leer je hun gassen bij te veel rem en remmen bij te veel gas. Remmen doet de sporter onder andere door zijn rust te pakken en terug te gaan naar zijn sporttaak. Gassen door te kijken, te bewegen en aan te vallen. Je leert sporters hiermee hoe zij hun aandacht kunnen richten en hun lichaamsspanning onder controle kunnen krijgen.

Het is zinvol wanneer je als coach deze mentale vaardigheden verwerkt in de fysieke training, zodat de sporter dit kan oefenen op de sportplek. De sporter bepaalt zelf wat voor hem wel en wat niet werkt. Doel is dat de sporters lef tonen (GAS) en strategische slimheid inzetten (REM). De sporters zijn dan voorbereid en klaar om wat moois te laten zien!

Feyenoord gaat het nog lukken?

Gaat Feyenoord nog winnen? Interview RTV Rijnmond. Bekijk de video  , hieronder mijn visie:

Winnen werkt  goed. Dat heeft invloed op de mentale gesteldheid van de spelers en vertrouwen in elkaar. Verlies kan voor onrust zorgen. Tegen het einde van de competitie gaat de druk omhoog. Feyenoord wist dat dit spannende stuk ging komen, dus als het goed is hebben zij zich hier al op voorbereid. Giovanny van Bronckhorst lijkt mij een positief en sympathiek mens wat de spelers zeker zal helpen. Mentaal kunnen ze  een paar dingen aanpakken:

Wat? 

  • Tegendoelpunt in de eerste speelminuten;
  • Er vallen belangrijke spelers weg;
  • De druk gaat omhoog ‘ze moeten nu winnen’;
  • Herstel na een tegendoelpunt.

Hoe? 

  • Meerdere wedstrijden valt er een doelpunt in de eerste minuut. Dat kan een keertje pech zijn door een onterechte vrije schop. Ik acht de kans groot dat de focus bij aanvang van de wedstrijd nog niet optimaal is. Spelers zorg dat je direct bij aanvang taakgericht bent. Je aandacht gaat naar de bal en de spelers die op dat moment er toe doen.
  • Natuurlijk is het waardeloos als sterke spelers weg vallen. Toch vertrouw de spelers waar je mee hebt te dealen. Iedere speler is even belangrijk. Maak afspraken hoe je elkaar versterkt.
  • Spanning reduceren, zin hebben in de wedstrijd en weten hoe je gas geeft en remt. Je ziet Usain Bold niet voor niets een paar keer een diepe ademhaling doen voor de start. Leg vast waar je als team voor gaat (winst dat is logisch) en hoe je dit wilt gaan bereiken. Zoek vooraf al oplossingen voor mogelijke problemen.
  • Na een tegendoelpunt zie je twee scenario’s: te veel GAS (emotie): ‘kip zonder kop spel’ of te veel REM (denken): tempo is eruit, veilig spelen. Je ziet dan spelers keuzes maken, waardoor je denkt ‘hoe kan dit’. Een speler als Kuyt kan een team resetten met powerwoorden (hier staan wij als team voor). Daarnaast moeten spelers ook zelf zorgen dat ze in het ‘hier en nu’ spelen en alleen bezig zijn met de spelsituatie van dat moment.

Feyenoord laat wat moois zien!

 

Marathon Rotterdam

Rotterdam Marathon

42 kilometer en 195 meter. GAS erop, de lopers hebben er zin. Slim lopen (REM), de eerste helft zo lopen dat je het tot de Coolsingel volhoudt. Voor de toplopers is er een strak schema, waarbij de hazen het tempo aangeven. De spanning stijgt. Je voelt het wanneer je op de Coolsingel staat. De vlaggen wapperen en de hekken staan klaar. Hoewel ik niet ga lopen, voel ik het in mijn buik.

De start. Het is een prachtige lentedag….voor de toeschouwers. Voor de atleten mogelijk te warm. Als atleet moet je hier rekening mee houden. Taakgericht blijven: voldoende water, voeding, juiste kleding en schoenen en een tempo dat past bij de weersomstandigheden en je eigen capaciteiten. De lopers die te veel GAS geven aan het begin, krijgen de rekening bij 35 kilometer en als ze pech hebben nog iets eerder. Dan slaat te veel REM toe, waardoor het tempo eruit is en er veel tijd verloren gaat.

In het boek GAS en REM in de sport, lees je hoe jij je mentaal kan voorbereiden op een topprestatie. Wat doe je voor de start? Wat doe je als het goed gaat en hoe herpak jij jezelf wanneer het minder gaat? Je coach en je begeleiders lezen hoe ze jou kunnen helpen in de voorbereiding. Zodat ze je helpen sterk aan de start te verschijnen door wat ze zeggen en doen.  Genieten van een prachtig evenement!

Domingos Castro (winnaar 1997), Guido Hartensveld (coach Michel Butter), Eric Brommert (Racedirector),  Jos Hermens (voormalig topatleet en sportmanager).